آمار

تعداد نشریات16
تعداد شماره‌ها154
تعداد مقالات1,173
تعداد مشاهده مقاله4,126,213
تعداد دریافت فایل اصل مقاله182,165
رجبی, علیرضا. (1405). سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه تمدن نوین اسلامی در ارتقاء تاب‌آوری امنیتی در برابر مخاطرات محیطی؛ با ابتنا بر بیانیه گام دوم. , 3(9), 11-46.
علیرضا رجبی. "سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه تمدن نوین اسلامی در ارتقاء تاب‌آوری امنیتی در برابر مخاطرات محیطی؛ با ابتنا بر بیانیه گام دوم". , 3, 9, 1405, 11-46.
رجبی, علیرضا. (1405). 'سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه تمدن نوین اسلامی در ارتقاء تاب‌آوری امنیتی در برابر مخاطرات محیطی؛ با ابتنا بر بیانیه گام دوم', , 3(9), pp. 11-46.
رجبی, علیرضا. سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه تمدن نوین اسلامی در ارتقاء تاب‌آوری امنیتی در برابر مخاطرات محیطی؛ با ابتنا بر بیانیه گام دوم. , 1405; 3(9): 11-46.

سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه تمدن نوین اسلامی در ارتقاء تاب‌آوری امنیتی در برابر مخاطرات محیطی؛ با ابتنا بر بیانیه گام دوم

نشریه علمی آفاق اطلاعات
دوره 3، شماره 9، اردیبهشت 1405، صفحه 11-46    اصل مقاله (8.43 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسنده
علیرضا رجبی
دکتری مدیریت آموزشی، پژوهشگر حوزه تربیت، آموزش و فرهنگ سازمانی، تهران، ایران. 59 Rajabia @yahoo.com
چکیده
     مخاطرات محیطی در دهه‌های اخیر به یکی از چالش‌های نوظهور امنیت ملی کشورها تبدیل شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که پدیده‌هایی نظیر کم‌آبی، تغییرات اقلیمی و تخریب محیط زیست، در صورت ضعف سازوکارهای اجتماعی و حکمرانی، می‌توانند به تهدیدی برای انسجام اجتماعی و ثبات سیاسی بدل شوند. جمهوری اسلامی ایران نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های اجتماعی- فرهنگی، در معرض این دسته از مخاطرات قرار دارد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چه عواملی می‌توانند از امنیتی‌شدن مخاطرات محیطی جلوگیری کرده و تاب‌آوری امنیتی کشور را در برابر این تهدیدات افزایش دهند. این مقاله با ابتنا بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و در چارچوب اندیشه امام خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی)، سرمایه اجتماعی را به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی و عامل پیشران ارتقاء تاب‌آوری امنیتی مورد بررسی قرار می‌دهد. روش پژوهش، تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و گفتمانی منابع معتبر داخلی و خارجی است. چارچوب نظری تحقیق، تلفیقی از ادبیات سرمایه اجتماعی، نظریه امنیتی‌شدن و ادبیات تاب‌آوری با رویکردی بومی و تمدن‌محور است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سرمایه اجتماعیِ متکی بر اعتماد عمومی، مشارکت اجتماعی و استحکام رابطه ملت-حاکمیت، نقش میانجی مؤثری در مدیریت غیرامنیتی مخاطرات محیطی ایفا کرده و مانع از تبدیل آن‌ها به بحران‌های امنیتی می‌شود. نوآوری پژوهش در ارائه الگویی مفهومی است که تاب‌آوری امنیتی را نه صرفاً محصول ابزارهای سخت، بلکه حاصل تقویت سرمایه اجتماعی در چارچوب تمدن نوین اسلامی می‌داند.
 
Social capital as a component of modern Islamic civilization in promoting security resilience against environmental risks;
based on the Second Step Statement
Ali Reza Rajabi[1]
 
Abstract
Environmental risks have become one of the emerging challenges to national security in recent decades; in such a way that phenomena such as water scarcity, climate change, and environmental degradation, if social mechanisms and governance are weak, can become a threat to social cohesion and political stability. The Islamic Republic of Iran is also exposed to this category of risks due to its geographical location and socio-cultural characteristics. The main issue of this research is what factors can prevent environmental risks from becoming securitized and increase the country's security resilience against these threats. Based on the Second Step Declaration of the Islamic Revolution, this article examines social capital as one of the components of the modern Islamic civilization and a driving factor in promoting security resilience. The research method is analytical-descriptive and based on documentary and discursive analysis of reliable domestic and foreign sources. The theoretical framework of the research is a combination of social capital literature, securitization theory, and resilience literature with an indigenous and civilization-oriented approach. The research findings show that social capital, which relies on public trust, social participation, and the strength of the nation-sovereignty relationship, plays an effective mediating role in the non-security management of environmental risks and prevents them from turning into security crises. The innovation of the research lies in presenting a conceptual model that considers security resilience not simply the product of hard tools, but also the result of strengthening social capital within the framework of the modern Islamic civilization.
  Keywords: Social capital; Security resilience; Environmental risks; Modern Islamic civilization; Manifesto of the Second Step of the Revolution
[1] . PhD in Educational Management, Researcher in the Field of Training, Education and Organizational Culture, Tehran, Iran. 59 Rajabia @yahoo.com
کلیدواژه‌ها
سرمایه اجتماعی؛ مخاطرات محیطی؛ تاب‌آوری امنیتی؛ تمدن نوین اسلامی؛ بیانیه گام دوم انقلاب
مراجع
سرمایه اجتماعی؛ مخاطرات محیطی؛ تاب‌آوری امنیتی؛ تمدن نوین اسلامی؛ بیانیه گام دوم انقلاب

منابع

1.آقایی، داود و رحیم‌زاده، اصغر . (1400). کارکرد صلح و امنیت بین المللی در سایه عوامل تهدیدآفرین در عرصه نظام جهانی. فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین, 2(7), 154-127. doi: 10.22034/jml.2021.248302

2.امیریان، سهراب. عارفی، مسلم و میره‌ای، محمد. (1398). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر احساس امنیت شهروندان (مطالعة موردی: شهر نورآباد). مجله علمی "مدیریت سرمایه اجتماعی"، 6(4)، 475-495.

3.امین بیدختی، علی اکبر و شریفی، نوید . (1395). دینداری و سرمایه اجتماعی محرک عضویت جوانان در گروه‌های امدادی برای برقراری امنیت ساکنان مناطق آسیب‌دیده. پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی، 5(2)، 56-41.

4.الوانی، سید مهدی و سید نقوی، میرعلی. (1381). سرمایه اجتماعی: مفاهیم و نظریه ها. مطالعات مدیریت بهبود و تحول, 9(33.34), 9-26.

5.بحری‎پور، عباس. ذوالفقاری، ابوالفضل و رستگار خالد، امیر . (1391). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی (مطالعه موردی شهرستان کاشان). پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی، 1(4)، 89-109.

6.بسطامی‌نیا، امیر. رضایی، محمدرضا و سرائی، محمدحسین. (1395) تبیین و تحلیل مفهوم تاب‌آوری و شاخص‌ها و چارچوب‌های آن در سوانح طبیعی. دانش پیشگیری و مدیریت بحران. ۶ (۱) :۳۲-۴۶.

7.بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی. تهران: دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای. https://www.khamenei.ir

8.تقی‌لو، فرامرز . (1385). بررسی رابطة سرمایة اجتماعی با امنیت اجتماعی. فصلنامه مطالعات راهبردی، 9(32)، 239-258.

9.حق شناس، معصومه. (1384). مفهوم سرمایه اجتماعی و ابعاد آن. حدیث زندگی, (27), 1–15.

10.حیدری‌فر, دکتر محمدرئوف و پاهکیده, اقبال . (1397). ارزیابی عوامل ژئوپلیتیکی، تهدیدها و مخاطرات مناطق مرزی استان کرمانشاه. جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای, 8(27), 167-186. doi: 10.22111/gaij.2018.4096

11.درویشی, فرزاد . (1403). آینده پژوهی پیامدهای امنیتی _ انتظامی بحران آب در استان خراسان جنوبی. فصلنامه آماد و فناوری دفاعی, 7(4), 219-252.

12.رهامی، روح اله. (1396). امنیت انسانی و سرمایه اجتماعی (شاخص های پیونددهنده). مدیریت سرمایه اجتماعی، 4(2 )، 221- SID 243.. https://sid.ir/paper/fa/ 266942

 13.سیف‎الدینی، فرانک. عیوضلو، داود. عیوضلو، محمود و ریکا، جهانبخش . (1392). سرمایه اجتماعی و تأثیر آن بر احساس امنیت (مطالعه موردی: شهرستان کوهدشت). مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 1(1)، 89-112.

14.فرهمندپی، شاهین. باغبانی، هادی و شکاری، محمدرضا . (1404). مدل مفهومی تاب‌آوری ج.ا.ایران در چهارچوب پدافندغیرعامل. فصلنامه آماد و فناوری دفاعی، 8(1)، 41-76.

15.فلاحی، علی و هزارجریبی، جعفر،1403، اثر سرمایه اجتماعی نهادی بر احساس امنیت اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر سرمایه اجتماعی پلیس،https://civilica.com/doc/2168757

16.منوریان، عباس، امیری، مجتبی، و مهری کلی، سیمین. (1397). شناسایی مولفه های اثر گذار بر افزایش میزان تاب آوری اجتماعی محلات آسیب پذیر و دارای بافت فرسوده در مواجهه با حوادث طبیعی (شهر موردی: تهران). مطالعات مدیریت شهری، 10(34 )، 13-26. SID. https://sid.ir/paper/199270/fa

17.نادری، حمداله، جاهد، محمدعلی، و شیرزاده، مهین دخت. (1389). بررسی رابطه احساس امنیت اجتماعی و سرمایه اجتماعی (مطالعه موردی شهر اردبیل). مطالعات امنیت اجتماعی، جدید(21)، 59-87. SID. https://sid.ir/paper/473517/fa

18.Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998).Security: A New Framework for Analysis.Lynne Rienner Publishers.

19.CARPENTER, S. R., ARROW, K. J., BARRETT, S., BIGGS, R., BROCK, W. A., CRÉPIN, A.-S., ENGSTRÖM, G., FOLKE, C., HUGHES, T. P. & KAUTSKY, N. (2012). General resilience to cope with extreme events. Sustainability, 4, 3248-3259. Retrieved from: http://www.mdpi.com/2071-1050/4/12/3248/htm

20.Putnam, R. D. (1993).Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern Italy.Princeton University Press.

21.STUMPP, E.-M. (2013). New in town? On resilience and “Resilient Cities”. Cities, 32, 164-166. Retrieved from: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264275113000048

22.UNDP. (2014).Reducing Disaster Risk: A Challenge for Development.United Nations Development Programme.

 

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 40
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 44