آمار
| تعداد نشریات | 16 |
| تعداد شماره‌ها | 154 |
| تعداد مقالات | 1,173 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,126,213 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 182,165 |
نقش جهاد سازندگی در تحکیم سرمایه اجتماعی و حمایت مردمی از نیروهای مسلح در دفاع مقدس | ||
| مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر | ||
| مقاله 5، دوره 7، شماره 13، دی 1405، صفحه 101-128 اصل مقاله (944.22 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| حسین علی حقی1؛ شیوا جلال پور* 2؛ علیرضا شیخ محمدی3؛ فریدون اکبرزاده2 | ||
| 1دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران | ||
| 2عضو هئیت علمی گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران | ||
| 3استادیار گروه علوم سیاسی ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| جهاد سازندگی به عنوان یکی از نهادهای انقلابی-مردمی، در دوران دفاع مقدس (۱۳۵۹-۱۳۶۷) نقش مهمی در پشتیبانی مهندسی و لجستیکی از نیروهای مسلح ایفا کرد. هدف این پژوهش، بررسی نقش نهادمندی سازمان جهاد سازندگی در تحکیم سرمایه اجتماعی و حمایت مردمی از نیروهای مسلح در دوران دفاع مقدس است. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر ماهیت داده‌ها، کیفی است و با رویکرد مطالعه موردی تاریخی-نهادی انجام شده است. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد و مدارک مکتوب، منابع روایی و خاطرات، و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از مدیران و جهادگران باسابقه گردآوری شد. نمونه‌گیری به روش هدفمند از نوع گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA 2020 انجام شد. یافته‌ها نشان داد که جهاد سازندگی در طول سه دوره زمانی دفاع مقدس، از یک نهاد مردمی و کم‌ساختار به یک سازمان منسجم، متمرکز و تخصصی تبدیل شد و شاخص‌های نهادمندی هانتینگتون (انطباق‌پذیری، پیچیدگی، استقلال و انسجام) به تدریج در آن تقویت شد. این نهادمندی به تقویت سرمایه اجتماعی در ابعاد اعتماد اجتماعی، هنجارها، شبکه‌ها و مؤلفه‌های ارزشی انجامید. کانال‌های ارتباطی جهاد سازندگی با مردم شامل دفاتر محلی، جلسات و گردهمایی‌ها، نمایندگان جهاد، شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، نشریات، کاروان‌های جهادی، مساجد و شوراهای اسلامی روستایی بود. اقشار مختلف شامل روحانیت جهادی، زنان جهادگر و گروه‌های انصار المجاهدین نیز در این فرآیند نقش‌آفرین بودند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سرمایه اجتماعی؛ دفاع مقدس؛ جهاد سازندگی؛ سطح نهادمندی؛ مهندسی رزمی جنگ جهاد سازندگی | ||
| مراجع | ||
|
ایروانی، محمدجواد. (1377). نهادگرایی و جهاد سازندگی. وزارت جهاد سازندگی. تهران: اداره کل روابط عمومی.
توسلی، غلامعباس و مولوی، مرضیه. ( 1348). مفهوم سرمایه در نظریات کلاسیک و جدید با تأکید بر نظریه‌های سرمایه اجتماعی. فصلنامه علوم اجتماعی، 11 (4) (پیاپی 26))، 1-32.
ثقلانی، محمد. (1385). تأثیر سرمایه اجتماعی بر سیاستهای رفاهی (بررسی موردی ایران)، پایاننامه ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
جلالی شم آبادی، محمد، سلمانی لطفآبادی، عیسی. (1389). گوهرای شب چراغ: نقش روحانیت جهادگر خراسان در 8 سال دفاع مقدس. تهران: دریچه نو.
جلالی شمآبادی، محمد. (1388). بستری از دفتر عشق، نشر سلمان.
خزایی، احمدعلی. (1396). روایت ایثار، اداره کل امور ایثارگران وزارت جهاد کشاورزی.
دعایی، حمید. (1394). اسطورههای ماندگار. تهران: نشر امینیان.
دیانت، محمد. (1399). مصاحبه توسط محمودزاده، نصرت‌اله.
شم آبادی، محمدعلی. (1399). مصاحبه توسط محمودزاده، نصرت‌اله.
عبدالله زاده، محمد مهدی. (1394). جهاد سازندگی دامغان در دفاع مقدس. چاپ 1، تهران: نشر امینان.
فرخ پی، عبدالرضا. (1390). جهاد سازندگی خوزستان در دفاع مقدس. جلد 1، تهران: نشر نیلوفران.
قاسمی پناه، سید قاسم. (1398). مصاحبه شخصی. ثبت وقایع جنگ جهاد سازندگی اصفهان.
کلمن، جیمز. (1377). بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.
محمودزاده، نصرتالله. (1401). خاکریزهای خط مقدم: تاریخ مهندسی جنگ جهاد سازندگی در دوران دفاع مقدس (جلد 1). تهران: مرکز اسناد تحقیقات دفاع مقدس.
مراد پیری، هادی و شربتی، مجتبی. (1392). آشنایی با علوم و معارف دفاع مقدس. تهران: انتشارات سمت.
مصاحبه جزایری، عبدالرحمن. (1391). مرکز اسناد ثبت وقایع جنگ جهاد فارس.
نشریه ایثار و جهاد. (1387). پیش شماره ششم.
نشریه پل. (1399). سال سوم، شماره 30.
نشریه پل. (1400). سال چهارم، شماره 41.
نشریه پل. (1400). شماره 44.
نشریه فرهنگی خبری سنگرسازان بی سنگر. (1393). شماره 84 و 85.
هانتینگتون، ساموئل. (1400). سازمانهای سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمه محمد ثلاثی. تهران: نشر علم.
ورشایی، مهدی. (1399). مصاحبه توسط محمودزاده، نصرت‌اله. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 20 |
||