| تعداد نشریات | 16 |
| تعداد شمارهها | 147 |
| تعداد مقالات | 1,156 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,105,237 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 163,066 |
نقش ساختارهای سیاسی در ناکامی برنامههای توسعه ایران قبل از انقلاب: رویکردی میانرشتهای | ||
| دوفصلنامه برنامه ریزی و حسابداری بخش عمومی | ||
| دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 2، اسفند 1404، صفحه 142-173 اصل مقاله (705.3 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| علی مرادی بهمئی* | ||
| استادیار علوم سیاسی دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| برنامهریزی توسعه در ایران پیش از انقلاب اسلامی، یکی از مهمترین تجربههای تاریخی در شکلگیری سیاستگذاری مدرن بهشمار میآید؛ تجربهای که با وجود پنج برنامه عمرانی رسمی (1356–1327)، نتوانست به توسعهای پایدار، متوازن و مشارکتی منجر شود. مسئله اصلی پژوهش حاضر، واکاوی نقش ساختارهای سیاسی اقتدارگرا و وابسته در ناکامی این برنامههاست. هدف پژوهش، تحلیل تاریخی و نهادی پنج برنامه عمرانی با تأکید بر تأثیر متغیرهای «اقتدارگرایی سیاسی»، «وابستگی خارجی»، «دولت رانتی» و «ضعف مشارکت عمومی» در شکلگیری شکاف میان اهداف رسمی و نتایج واقعی توسعه است. روش تحقیق کیفی و تاریخی_تحلیلی است و دادهها از طریق مطالعه اسنادی، تحلیل محتوای کیفی و مقایسه تطبیقی تاریخی گردآوری و تفسیر شدهاند. یافتهها نشان میدهد که تمرکز قدرت در دربار، نفوذ مستشاران خارجی، اتکا به درآمدهای نفتی و حذف جامعه مدنی، موجب شد الگوی توسعه در ایران به جای اتکا بر نهادهای پاسخگو، بر تصمیمات متمرکز و غیرپایدار استوار شود. در نتیجه، توسعه به پروژهای دولتی و رانتی تبدیل شد که درنهایت بحران مشروعیت سیاسی را تشدید کرد. بر این اساس، اصلاح ساختارهای سیاسی و تقویت نهادهای مشارکتی، شرط لازم برای پایداری توسعه در ایران معاصر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامههای عمرانی؛ اقتدارگرایی سیاسی؛ دولت رانتی؛ وابستگی خارجی؛ توسعه نامتوازن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 345 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 114 |
||