آمار
| تعداد نشریات | 16 |
| تعداد شماره‌ها | 154 |
| تعداد مقالات | 1,173 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,126,213 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 182,165 |
تلفیق سدسازی و آبخیزداری در چارچوب پدافند غیرعامل و توسعه پایدار منابع آب | ||
| دوفصلنامه علمی پژوهش در مهندسی انرژی و نگهداشت دفاعی | ||
| دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 10، اسفند 1404، صفحه 91-103 اصل مقاله (993.24 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): dmej/dmej.2026.223748.1045 | ||
| نویسنده | ||
| فرهاد امندی* | ||
| مدرس، گروه علمی مهندسی پدافند غیرعامل، دانشکده علوم و مهندسی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| امنیت آبی در ایرانِ به عنوان کشوری با اقلیم خشک و نیمه‌خشک، مستلزم تصمیم‌گیری‌هایی است که هم‌زمان منطق اقتصادی و الزامات پدافند غیرعامل را پوشش دهد. این مقاله با رویکرد تحلیلی -تطبیقی سه سبد مداخله سدسازی، آبخیزداری و آبخوانداری (MAR) را ارزیابی می‌کند. چارچوب مطالعه شامل: (۱) تحلیل اقتصادی (هزینه‌های سرمایه‌ای/بهره‌برداری، منافع مستقیم و غیرمستقیم، تحلیل هزینه–فایده)؛ (۲) تحلیل پدافندی با شاخص‌های آسیب‌پذیری، تمرکز/پراکندگی، زمان بازیابی و ظرفیت سخت‌سازی تحت سناریوهای تهدید طبیعی و انسان‌ساخت؛ و (۳) تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDA) با وزن‌دهی اقتصادی و پدافندی و اجتماعی–زیست‌محیطی. شواهد بین‌المللی نشان می‌دهد راهکارهای طبیعت‌محور (آبخیزداری و MAR) می‌توانند در کنار زیرساخت‌های خاکستری کار کنند و در کاهش ریسک سیلاب، بهبود کیفیت آب، تقویت ذخایر زیرزمینی و تاب‌آوری شبکه مؤثر باشند. در مقابل، سدها مزیت مقیاس در تنظیم جریان و تولید انرژی دارند، اما به دلیل تمرکز زیرساختی، ریسک سیستمی و هدف‌پذیری بیشتری ایجاد می‌کنند و معمولاً زمان بازیابی در آن‌ها طولانی‌تر است؛ بنابراین نیازمند الزامات سخت‌گیرانه ایمنی و نگهداشت‌اند. یافته‌های مطالعه- با اتکا به نمونه‌های مستند از تاب‌آوری زیرساخت آب و دستورالعمل‌های ایمنی سد را تأیید می‌کند. بسته هیبریدی شامل سدهای (بهینه مقیاس و سخت‌سازی‌شده) در ترکیب با شبکه گسترده آبخیزداری/آبخوانداری، بهترین سازگاری را با قیدهای اقتصادی، امنیتی و زیست‌محیطی ایران فراهم می‌کند و قابلیت فازبندی و مشارکت‌پذیری اجتماعی بالاتری دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سدسازی؛ آبخیزداری؛ آبخوانداری؛ پدافند غیرعامل؛ تاب‌آوری زیرساخت؛ راهکارهای طبیعت‌محور؛ تحلیل هزینه- فایده؛ تصمیم‌گیری چندمعیاره | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 62 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 51 |
||