سخن سردبیر

مسائل نظامی- دفاعی و نوع نگاه به آن در مکتب اسلام بر پایة اصول و مبانی جهان‌بینی اسلامی بنا شده است. ازاین‌رو، درک آن بدون شناخت و درک این مبانی و ارتباط میان آن‌ها کاری عبث و مشکل خواهد بود. فلسفه و اندیشه نظامی و دفاعی در اسلام را می‌توان گفت به نوعی از دو بخش تشکیل می‌شود: یکی نوع نگرش به مسائل نظامی و دیگری مجموعه قواعد، قوانین و مقررات نظامی- دفاعی و این دو مبتنی بر جهان‌بینی اسلامی هستند و جهان‌بینی اسلامی نیز از تعدادی اصل اساسی تشکیل شده است که محورهای بنیانی مکتب اسلام محسوب می‌شوند.

برای نمونه یکی از مسائل مهم در فلسفه نظامی و دفاعی اسلام «جهاد» است که محور بسیاری از مسائل دیگر محسوب می‌شود. درک مفهوم و ماهیت جهاد، شرایط و مقررات آن، اهمیت این مسئله در اسلام و شناخت مسائل مرتبط با آن بستگی به درک و شناخت توحید، عدل و قسط، دعوت به سوی خدا و جایگاه و کرامت انسان دارد. این اصول و موارد نظیر آن از مبانی اعتقادی و کلامی محسوب می‌شوند. پس شناخت جهاد در سایه شناخت مبانی اعتقادی و کلامی صورت  می‌گیرد. مبانی اعتقادی و کلامی در اساس همان معرفت مبتنی بر هستی‌شناسی است. یعنی اعتقاد و باور به هست(اعتقاد)، دفاع، تأیید و توجیه آن‌ها، آن‌گونه که هستند(کلام). 

پس در سایه نگاه به جهان، انسان و باور داشتن به ویژگی‌ها، توانایی‌ها، قوا و حقوق طبیعی و فطری برای اوست که مسئله جهاد و جنگ برای ما معنا و مفهوم می‌یابد. همچنین در سایه ادراک از خود، فطرت، اختیار و توانایی‌هایی فطری و نظری انسان است که نگاه فلسفی او به جهان مشخص می‌گردد و در سایه آن می‌تواند ارتباط فلسفه نظامی را با خود، اختیار، آزادی، اراده انسان، جبر، تقدیر و ... مورد عنایت قرار داد. در همین ارتباط نمی‌توان تأثیر عوامل فرهنگی چون سنت‌ها، آداب، رسوم، مقررات و قواعد عمومی را در نگرش به فلسفه نظامی و دفاعی نادیده گرفت.

همان‌طور که نمی‌توان از تأثیر مبانی سیاسی، نوع حکومت و نظام سیاسی جامعه و سایر مسائل مشابه نیز گذشت. نگاه به امور نظامی و دفاعی تابع مبانی و اصول متعددی است که برخی معرفت‌شناختی، برخی هستی شناختی، برخی انسان‌شناختی و اخلاقی و برخی فرهنگی و اجتماعی و برخی دیگر سیاسی و یا تاریخی هستند. لذا با بیان این مقدمه و در راستای تبادل اطلاعات تخصصی بین متخصصان و پژوهشگران این حوزه می‌توان هدف از تشکیل و راه‌اندازی این دوفصلنامه را در موارد زیر ارائه نمود:

 1- تولید و گسترش دانش علمی - نظامی در سطح نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران؛

 2- نشر نظریه‌ها، یافته‌ها، الگوها، پژوهش‌ها و دستاوردهای علمی و نظامی در حوزه‌های مختلف و نیازهای آینده نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران؛

 3- ارائه منابع علمی و نظامی-دفاعی در سطح داخلی و خارجی؛

 4- فراهم آوردن زمینه هم‌اندیشی میان صاحب‌نظران علوم نظامی، دفاعی و امنیتی.

سردبیر